Safe City, niet zo safe?

Kleine disclaimer om mee te beginnen, ik ben geen officiële recensent. En ben op geen enkele manier opgeleid om hier een goed gegronde mening over te kunnen formuleren. Ik ben gewoon een student (met een tussenjaar), die in d’r vrije tijd zich graag bezighoudt met kunst. Van boeken tot dus ook toneelstukken. Denk je voor het lezen ‘hier heb ik helemaal niks aan want het toneelstuk draait niet meer’. Niet getreurd, je kan aflevering 1 t/m 3 online vinden.

Zo’n vier maanden terug bestelde ik samen met m’n vriend de goedkoopste kaartjes die we konden vinden voor The Nation. Op het moment van bestellen had ik even snel de website gescand om te kijken waar het stuk ongeveer over ging, maar had ik hier voor de rest niet zo veel over gehoord/gelezen. Het voornaamste doel van dit avondje uit was voor mij: M’n vriend een keer meenemen naar een toneelstuk, aangezien hij dit nog niet eerder gedaan had. Om hem dan meteen mee te nemen naar een toneelstuk dat +5 uur duurt is misschien een beetje cru, maar hij stemde er zelf mee in. En omdat ik zelf al wel vaker naar een stuk van Het Nationaal Toneel was geweest was dit een veilige optie.

Spanningen in een bekende buurt

Doordat ik zelf opgegroeid ben in de binnenstad van Den Haag, en vaak genoeg in de Schilderswijk mezelf bevonden heb was de geschetste situatie erg herkenbaar en goed op toneel uitgewerkt. Super tof om te zien hoe er ook echt plaatsen en beelden uit de Schilderswijk gebruikt werden om het verhaal te ondersteunen. Het is in mijn optiek erg gewaagd om jezelf als toneelstuk te vergelijken met een Netflix serie, omdat dit voor een kijker een hele andere ervaring heeft dan een toneelstuk zou kunnen geven. Maar The Nation heeft een manier uitgevonden om deze twee mediums door middel van zes afleveringen met elkaar te kunnen combineren. De spanning van de onwetendheid die het verhaal met zich meebrengt zorgt dat je geboeid blijft luisteren naar hoe familie en de politiek omgaan met de vermissing van een 11-jarig islamitisch jongetje en het willen creëren van veiligheid: de opstart van Safe City. Een nieuwe wijk die claimt zo veilig en gemakzuchtig te werk te kunnen gaan dat er geen criminaliteit meer zal ontstaan. Omdat alles, maar dan ook alles, opgevangen wordt met sensoren. Het stuk kent interessante figuren en relaties en laat verschillende verhaallijnen op een bijzondere manier tegelijkertijd tot leven komen op het podium. En dat allemaal in een goed uitgevoerd jasje van het heden. En oh ja, dit doen ze allemaal zonder gebruik te maken van een achterwand want ja, ook daar zit publiek.

Spoilers ahead

Om nog even de diepte in te duiken heb ik nog een paar aspecten die ik wil benoemen. Door eerst nog even terug te komen naar de vergelijking met een Netflix serie; ergens heel begrijpelijk om je als productie hiermee te willen vergelijken. Want zeg nou eerlijk Netflix series zijn een hit. Tof om te zien hoe ze dit hebben willen nabootsen met het hebben van een intro bij elke aflevering, van kwaliteit die je zo ook voor een echte Netflix serie zou kunnen zetten met ook weer hierbij bekende beelden uit Den Haag. Sommige afleveringen waren echt te vergelijken met een serie, doordat je steeds over springt van verhaallijn naar verhaallijn, andere afleveringen leken meer een documentaire of echt puur een aflevering van een talkshow. Hierdoor draagt het voor mij niet helemaal het serie idee, maar hebben ze juist gebruik gemaakt van verschillende vormen om beeld en geluid te gebruiken. Een aspect die mij enorm aansprak en het verhaal zoveel meer in het heden zetten voor mijn gevoel is de invloed van social media. En daarbij als kers op de taart de Vlogger “De Beer”. Dit schetste zo de betrokkenheid van de community, van de wijk, van Nederland door middel van een communicatiemiddel waarmee we maar al te bekend zijn. Maar juist ook interessant om door Vlogs het publiek ook meer informatie te geven, meer naar een bepaalde gedachtegang te wijzen.

Iedere familie heeft zo zijn eigen banden en zijn eigen gebreken, zo ook zeker in The Nation. Door het gebruiken van een gebroken gezin, een betrokken pleeggezin, een vader die uit beeld is en een stiefmoeder krijg je in alle aspecten het niet perfecte gezin. Je voelt de gebrokenheid en de complexiteit die hierbij komt kijken en je voelt je als buitenstaander al bijna je handen ervan aftrekken. Terwijl dit gezin juist op dat moment de hulp zo nodig heeft. The Nation beeld op een prachtige manier ook juist deze complexiteit uit.

Niets is perfect

Helaas heb ik ook wat minder positieve puntjes te benoemen, want zoals ook het leven niet perfect is was The Nation dat ook niet. Om te beginnen was het taalgebruik niet altijd even netjes, er werd veel gevloekt en getierd. Nu kan ik nog best wel wat hebben als het echt iets toevoegt aan het verhaal maar helaas was dit ook vaak niet zo. Misschien hoort dit wel bij het oer-Hollandse toneelstuk, maar dat is iets wat mij wel kan storen. Daarnaast was het verhaal voor mijn gevoel soms iets te veel gefocust op Wouter Wolff. Nu besef ik me dat om het verhaal goed neer te zetten, ook uit politiek oogpunt, het nodig is om hier goed op in te zoomen. Maar had ik zelf het gevoel dat dit soms het familiale aspect iets te veel over schreeuwde.

Volledig onder de indruk

De meest intrigerende persoon van het hele stuk was by far Damir Ahmedovic, gespeeld door Vanja Rukavina. Wat begint als de broer van Ismaël die je niet zo goed kan pijlen. Die door zijn uiterlijk als salafist wordt neergezet als de moslim waar je bang voor moet zijn. Bloeit uit tot een jongere die zich aan de ene kant als goedgelovige wilt neerzetten, door alle richtlijnen te volgen van het salafisme, maar aan de andere kant struggelt met het beeld dat de wereld van hem heeft. En zich dus als intellectueel wilt neerzetten,  om zo met het Wijk Preventie Team te voorkomen dat de politie hardhandig reageert op kattenkwaad van jonge jongens. Maar dus ook volledig losbarst aan het einde van de uitzending van Kuypers, wat maakt dat het voor jou als toeschouwer ook voelt alsof je te maken hebt met een terrorist die de uitzending wilt overnemen om zo de waarheid even onder iedereens neus te schuiven.

Veel van het verhaal zie je vanuit het perspectief van Damir, waardoor je het onbegrip en de moeilijkheden van deze jonge jongen van dichtbij meemaakt, en dus met hem mee gaat voelen. Hierdoor is de slotscène alleen nog maar krachtiger, omdat de laatste ontmoeting van de twee broers zo menselijk, zo echt en zo kwetsbaar wordt neergezet. En je dus als toeschouwer ook een gevoel van acceptatie krijgt. Wetend dat wat voor verschrikkelijks er ook gebeurt, dat je op een dag toch weer door moet gaan.

Photo by Isaac Mehegan on Unsplash